Những năm gần đây, mô hình canh tác lúa phát thải thấp đang mang lại nhiều tín hiệu tích cực cho nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, mô hình này còn góp phần nâng cao năng suất, tăng lợi nhuận và bảo vệ môi trường.
I – Giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho nông dân
Theo báo cáo tại hội nghị sơ kết hai năm thực hiện đề án phát triển 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, mô hình đã mang lại hiệu quả rõ rệt.
Cụ thể, khi áp dụng quy trình canh tác mới:
-
Chi phí đầu vào giảm khoảng 40%.
-
Năng suất lúa tăng khoảng 12%.
-
Lợi nhuận trung bình tăng khoảng 6 triệu đồng/ha/vụ.
-
Giảm từ 3 – 4 tấn CO₂/ha/vụ so với canh tác truyền thống.
Những con số này cho thấy mô hình trồng lúa phát thải thấp không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho nông dân.
II – Thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp
Sau hơn hai năm triển khai, diện tích lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đã đạt hơn 354.000 ha, vượt gần gấp đôi mục tiêu giai đoạn đầu của chương trình.
Một trong những thay đổi quan trọng của mô hình này là chuyển từ tư duy sản xuất truyền thống sang canh tác bền vững, áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật như:
-
Giảm lượng giống gieo sạ khoảng 45%.
-
Giảm lượng phân bón khoảng 30%.
-
Giảm 2 – 3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật mỗi vụ.
Nhờ đó, cây lúa sinh trưởng khỏe hơn, ít sâu bệnh, đồng thời giảm chi phí sản xuất và hạn chế tác động xấu đến môi trường.
III – Phát triển nông nghiệp tuần hoàn
Bên cạnh việc cải tiến kỹ thuật canh tác, mô hình trồng lúa phát thải thấp còn thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn.
Sau thu hoạch, khoảng 70% lượng rơm rạ được thu gom và tái sử dụng thay vì đốt bỏ như trước đây.
– Rơm có thể được dùng để:
-
Trồng nấm rơm.
-
Làm phân hữu cơ.
-
Bán cho thương lái.
Cách làm này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp.
IV – Nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam
Song song với việc nâng cao hiệu quả sản xuất, chương trình còn hướng đến xây dựng thương hiệu “gạo Việt xanh phát thải thấp” trên thị trường quốc tế.
Hiện đã có hơn 18.000 ha lúa được cấp nhãn hiệu, tương ứng khoảng 75.000 tấn gạo, trong đó 500 tấn gạo đã được xuất khẩu sang Nhật Bản, một thị trường nổi tiếng khắt khe về chất lượng.
Điều này cho thấy tiềm năng lớn của mô hình sản xuất lúa thân thiện với môi trường trong việc nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của gạo Việt Nam.
V – Hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững
Đồng bằng sông Cửu Long hiện là vùng sản xuất lúa lớn nhất cả nước. Việc chuyển đổi sang mô hình canh tác phát thải thấp không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân, mà còn góp phần quan trọng trong mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và phát triển nông nghiệp bền vững.
Trong thời gian tới, khi các mô hình này tiếp tục được nhân rộng, ngành lúa gạo Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang một giai đoạn phát triển mới: hiệu quả hơn, xanh hơn và có giá trị cao hơn trên thị trường quốc tế.
Nguồn: TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ KINH TẾ MÔI TRƯỜNG, Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 400/GP-BTTTT cấp ngày 29/6/2021 (https://kinhtemoitruong.vn/nong-dan-dong-bang-song-cuu-long-lai-lon-khi-trong-lua-phat-thai-thap-108232.html).
