Thị trường mít tại các tỉnh miền Tây đang rơi vào tình trạng lao dốc nghiêm trọng khi hàng loạt container xuất khẩu không thể thông quan, buộc phải quay đầu tiêu thụ nội địa với giá rẻ chưa từng có.
I – Giá mít rớt sâu, nông dân và doanh nghiệp lao đao
Theo ghi nhận, nhiều lô hàng mít xuất khẩu bị ùn ứ do không hoàn tất được khâu kiểm nghiệm, khiến việc thông quan bị đình trệ. Trái mít phải nằm chờ nhiều ngày trên xe, nhanh chín và giảm chất lượng, buộc thương lái phải bán tháo để thu hồi vốn.
Giá mít tại vườn hiện chỉ còn khoảng 2.000 – 4.000 đồng/kg, mức thấp nhất trong nhiều năm. Với mức giá này, nông dân gần như không đủ chi phí sản xuất, thậm chí lỗ nặng.
Không chỉ nông dân, doanh nghiệp và thương lái cũng chịu thiệt hại lớn. Một container mít có tổng chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng, nhưng khi quay đầu chỉ bán được vài chục triệu, khiến mỗi chuyến hàng có thể lỗ hàng trăm triệu đồng.
II – Nguyên nhân chính: ách tắc kiểm nghiệm và siết xuất khẩu
Nguyên nhân lớn nhất được xác định là do hệ thống phòng kiểm nghiệm tạm ngưng hoặc hoạt động hạn chế, khiến hàng hóa không thể hoàn tất thủ tục xuất khẩu.
Bên cạnh đó, quy định xuất khẩu sang Trung Quốc ngày càng siết chặt, yêu cầu tất cả lô hàng phải có kết quả kiểm nghiệm trước khi thông quan, khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động.
Ngoài ra, chi phí logistics tăng cao và nguồn cung mít đang vào mùa thu hoạch rộ càng làm áp lực tiêu thụ nội địa gia tăng.
III – Thị trường nội địa quá tải, nhiều nhà vườn “treo cây”
Việc hàng xuất khẩu quay về dồn vào thị trường trong nước khiến cung vượt cầu, giá giảm mạnh. Nhiều nhà vườn không dám thu hoạch, chấp nhận “treo cây” vì càng bán càng lỗ.
Một số hộ dân chuyển hướng tách múi hoặc bán cho cơ sở chế biến để gỡ gạc chi phí, tuy nhiên lợi nhuận không đáng kể.
IV – Cần giải pháp dài hạn cho đầu ra nông sản
Tình trạng này cho thấy sự phụ thuộc lớn vào một thị trường xuất khẩu và những bất cập trong khâu kiểm nghiệm.
Về lâu dài, ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch, đa dạng thị trường và phát triển chế biến sâu để giảm áp lực tiêu thụ tươi, giúp ổn định đầu ra cho nông dân.
Nguồn: Trang thông tin điện tử tổng hợp cafef, giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2216/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 10 tháng 4 năm 2019 (https://cafef.vn/mit-khong-xuat-khau-duoc-quay-dau-ban-le-gia-re-chua-tung-co-188260326164925934.chn).
