Giai đoạn lúa làm đòng – trổ là thời điểm quyết định trực tiếp đến tỷ lệ chắc hạt và năng suất cuối vụ. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn cây lúa rất dễ gặp các hiện tượng như lem lép hạt, vàng chóp lá sinh lý, đạo ôn nếu điều kiện thời tiết bất lợi hoặc dinh dưỡng mất cân đối.
Dưới đây là quy trình kỹ thuật chăm sóc và phòng ngừa hiệu quả.
I. KỸ THUẬT 1: NGỪA NẤM KHUẨN – HẠN CHẾ LEM LÉP HẠT
1. Nguyên nhân – biểu hiện thường gặp
* Lem lép do sinh lý
-
Vỏ trấu xanh, không đổi màu đặc biệt.
-
Do giống lúa.
-
Bổ sung dinh dưỡng chưa cân đối.
* Lem lép do mưa – sương kéo dài
-
Hạt lép nhẹ, hỏng phần đầu bông.
* Lem lép do nấm – khuẩn
-
Vỏ trấu vàng đậm, nâu.
-
Xuất hiện đốm bệnh, lem lan rộng.
-
Thường bùng phát khi mưa nhiều, độ ẩm cao.
2. Giải pháp kỹ thuật
* Bổ sung dinh dưỡng nuôi hạt
-
Tăng cường Kẽm và vi lượng => Giúp phục hồi bộ lá đòng, tăng tỷ lệ chắc hạt.
* Phun phòng nấm khuẩn kịp thời
-
Chủ động trước khi mưa kéo dài.
-
Kết hợp hoạt chất phổ rộng để tăng hiệu quả.
*Quản lý nước hợp lý
-
Tháo nước sau mưa => tránh ruộng ngập kéo dài tạo điều kiện mầm bệnh phát triển.
II. KỸ THUẬT 2: KHẮC PHỤC VÀNG CHÓP LÁ – PHÒNG ĐẠO ÔN
1. Nguyên nhân
* Vàng chóp lá
-
Do sốc nhiệt (cả cánh đồng đều vàng lá): Mưa nắng thất thường, nhiệt độ, độ ẩm thay đổi đột ngột.
-
Sử dụng thuốc có hoạt chất nóng (dấu hiệu: chỉ 1 ruộng bị vàng lá trong khi xung quanh các ruộng lân cận vẫn bình thường): Cử trước sử dụng thuốc có hoạt chất gây nóng cây.
* Đạo ôn lá – cổ bông
-
Phát sinh mạnh khi mưa nhiều, ẩm độ cao điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển.
-
Xuất hiện vết bệnh hình thoi trên lá – cổ bông.
2. Giải pháp kỹ thuật
- Giữ mực nước ruộng 3 – 5 cm để điều hòa nhiệt độ gốc.
- Bổ sung Kali + Canxi + Silic tăng cứng cây, tăng sức chống chịu.
- Phun phân bón lá chứa trung – vi lượng để phục hồi bộ lá.
- Phòng trị nấm sớm, không để bệnh lan rộng.
- Tạm ngưng thuốc có tính nóng khi lúa đang bị sốc.
III. GIẢI PHÁP KẾT HỢP – TĂNG HIỆU QUẢ TOÀN DIỆN
1. Bộ đôi tạo hạt thần tốc
Công dụng:
-
Bổ sung kẽm – vi lượng => phục hồi bộ lá.
-
Thành phần Brassinolide => chống sốc hiệu quả, tăng sức chống chịu.
-
Hạn chế rụng hạt, lem lép, vàng lá sinh lý.
-
Tăng độ sáng và chắc hạt, hấp thu dinh dưỡng tối ưu giai đoạn làm đòng – vào gạo.
=> Liều dùng: Pha 2 chai (mỗi chai 250ml) cho 400 – 500 lít nước/ha.
2. Bộ 3 GAP 7 – Giải pháp phòng trị nấm khuẩn phổ rộng
Ưu điểm:
-
Kết hợp nhiều hoạt chất tiên tiến.
-
Diệt nấm – khuẩn chỉ trong 1 lần phun.
-
Hạn chế kháng thuốc.
-
Tăng hiệu lực và kéo dài thời gian bảo vệ.
-
Giúp hạt chắc, giảm lem lép, nâng cao năng suất.
=> Liều dùng: 1 bộ/ha (phun 2 bình drone – mỗi bình 5.000m²).
IV. LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI LÚA TRỔ
✔ Theo dõi thời tiết 5 – 7 ngày trước và sau trổ.
✔ Không bón thừa đạm cuối vụ.
✔ Chủ động phòng hơn trị.
✔ Kết hợp dinh dưỡng + phòng bệnh đồng thời.
KẾT LUẬN
Giai đoạn lúa trổ quyết định đến 60 – 70% năng suất. Việc bảo vệ bộ lá đòng khỏe mạnh, phòng ngừa lem lép hạt và đạo ôn kịp thời sẽ giúp:
-
Tăng tỷ lệ chắc hạt.
-
Hạn chế hao hụt năng suất.
-
Nâng cao chất lượng lúa thương phẩm.
Áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và kết hợp giải pháp đồng bộ sẽ giúp bà con an tâm vụ mùa thắng lợi.
Biên soạn: K.S Trần Thị Kim Ngân
