Thị trường gạo thế giới năm 2026 đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau thời kỳ tăng trưởng nóng, mở ra những cơ hội mới nhưng cũng đi kèm không ít thách thức cho các quốc gia xuất khẩu chủ lực. Trong bối cảnh đó, Thái Lan – một trong những “ông lớn” lâu năm – đang có dấu hiệu chững lại, tạo điều kiện để Việt Nam gia tăng hiện diện trên bản đồ thương mại gạo toàn cầu.
I – Thái Lan giảm sức cạnh tranh
Theo nhiều phân tích thị trường, xuất khẩu gạo của Thái Lan trong năm 2026 được dự báo giảm đáng kể, có thể xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc đồng baht mạnh khiến giá gạo xuất khẩu kém cạnh tranh hơn so với các đối thủ trong khu vực.
Bên cạnh đó, nguồn cung gạo toàn cầu đang có xu hướng dồi dào trở lại sau khi nhiều quốc gia đẩy mạnh sản xuất, khiến áp lực cạnh tranh về giá ngày càng gia tăng. Điều này khiến gạo Thái Lan dần mất lợi thế ở cả phân khúc trung cấp lẫn cao cấp – vốn là thế mạnh truyền thống.
II – Việt Nam tận dụng cơ hội mở rộng thị phần
Trong khi Thái Lan gặp khó, Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng. Ngay từ đầu năm 2026, hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam ghi nhận tín hiệu tích cực với sản lượng duy trì ở mức cao.
Đáng chú ý, thị trường Philippines tiếp tục là đối tác lớn nhất của gạo Việt Nam, chiếm hơn một nửa tổng lượng xuất khẩu trong những tháng đầu năm. Điều này cho thấy vai trò quan trọng và ổn định của các thị trường truyền thống đối với ngành lúa gạo trong nước.
Không chỉ giữ vững thị phần, Việt Nam còn có cơ hội thâm nhập sâu hơn vào các thị trường mà Thái Lan đang dần “bỏ trống”, đặc biệt ở phân khúc gạo chất lượng cao.
III – Áp lực vẫn hiện hữu
Dù có nhiều lợi thế, ngành gạo Việt Nam vẫn phải đối mặt với không ít rủi ro. Việc phụ thuộc lớn vào một số thị trường nhất định, đặc biệt là Philippines, có thể khiến xuất khẩu dễ bị ảnh hưởng khi chính sách nhập khẩu thay đổi.
Ngoài ra, giá gạo xuất khẩu cũng đang biến động mạnh giữa các phân khúc, phản ánh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp cần linh hoạt trong chiến lược kinh doanh và định vị sản phẩm.
IV – Hướng đi bền vững cho gạo Việt
Trước những biến động của thị trường, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần chuyển dịch mạnh sang chiến lược nâng cao chất lượng thay vì chỉ tập trung vào sản lượng. Việc phát triển các dòng gạo thơm, gạo cao cấp, cùng với tăng cường truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu sẽ là chìa khóa giúp nâng cao giá trị xuất khẩu.
Song song đó, việc đa dạng hóa thị trường cũng là yếu tố quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và tạo nền tảng phát triển bền vững cho ngành lúa gạo.
V – Kết luận
Sự “hụt hơi” của gạo Thái Lan đang mở ra khoảng trống đáng kể trên thị trường quốc tế – cơ hội hiếm có để Việt Nam gia tăng thị phần. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế lâu dài, ngành gạo Việt cần nhanh chóng chuyển mình theo hướng chất lượng, bền vững và có giá trị gia tăng cao hơn.
Nguồn: Tạp chí Thương gia, Giấy phép hoạt động báo chí số 535/GP-BTTTT, do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/11/2020 (https://thuonggiaonline.vn/gao-thai-lan-hut-hoi-viet-nam-buoc-vao-vung-trong-thi-phan-post568982.html).
