Rầy xanh là một trong những đối tượng gây hại phổ biến trên vườn sầu riêng, việc ứng dụng sản phẩm quản lý rầy xanh trên sầu riêng đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp nhà vườn bảo vệ vườn cây hiệu quả. Đặc biệt trong giai đoạn cây ra đọt non, ra hoa và nuôi trái non. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, rầy xanh có thể làm giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây, làm giảm tỷ lệ đậu trái và tác động trực tiếp đến năng suất cuối vụ.
I. Nhận dạng rầy xanh trên sầu riêng
Rầy xanh còn được gọi là rầy nhảy hoặc rầy phấn. Đây là loài côn trùng chích hút có khả năng sinh sản nhanh và thường tập trung ở những bộ phận non của cây.
Đặc điểm nhận dạng
Ấu trùng:
- Có màu xanh hơi vàng.
- Cơ thể được phủ lớp sáp mỏng.
- Phần đuôi có tua sáp dài đặc trưng.
Thành trùng:
- Có màu xanh nâu.
- Mắt kép lớn màu nâu đậm.
- Râu hình sợi chỉ dài.
- Thường sống ở mặt dưới lá, ít khi bay mà chủ yếu nhảy khi bị tác động.
Việc nhận biết sớm rầy xanh là bước đầu tiên giúp nâng cao hiệu quả trong chương trình ứng dụng sản phẩm quản lý rầy xanh trên sầu riêng.
II. Dấu hiệu nhận biết rầy xanh gây hại
Rầy xanh gây hại chủ yếu bằng cách chích hút nhựa cây tại các bộ phận non. Khi mật số tăng cao, cây sẽ xuất hiện nhiều triệu chứng rõ rệt.
Trên lá non
- Rầy thường tập trung ở mặt dưới lá non.
- Lá bị chích hút xuất hiện hiện tượng vàng nhẹ.
- Lá cong mép, biến dạng.
Trên đọt non
- Đọt phát triển chậm.
- Đầu lá dễ bị khô.
- Cây sinh trưởng kém hơn bình thường.
Trên hoa
- Hoa dễ bị héo.
- Tỷ lệ rụng sinh lý tăng cao.
Trên tán cây
- Xuất hiện dịch mật do rầy tiết ra.
- Nấm bồ hóng phát triển tạo lớp đen trên lá.
- Giảm khả năng quang hợp và ảnh hưởng đến sức sống của cây.
III. Giai đoạn và điều kiện rầy xanh gây hại mạnh
Để “ứng dụng sản phẩm quản lý rầy xanh trên sầu riêng” đạt hiệu quả cao, bà con cần nắm rõ thời điểm rầy phát sinh mạnh. Việc phát hiện sớm và xử lý đúng thời điểm không chỉ giúp giảm chi phí phòng trừ mà còn hạn chế tối đa ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng trái. Rầy xanh có thể xuất hiện quanh năm trong vườn sầu riêng, tuy nhiên chúng thường bùng phát mạnh khi cây có nhiều bộ phận non như đọt, lá hoặc hoa.
Giai đoạn gây hại
Rầy xanh thường gây hại mạnh trong các giai đoạn:
- Cây ra đọt non.
- Cây ra hoa.
- Cây nuôi trái non.
Đây là thời điểm cây có nhiều mô non, rất hấp dẫn đối với rầy xanh.
Điều kiện phát sinh thuận lợi
- Tán cây rậm rạp, thiếu thông thoáng tạo môi trường thích hợp cho rầy sinh sản.
- Bón thừa đạm làm cây ra đọt non liên tục.
- Không thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá non.
- Phun thuốc không đúng thời điểm khiến rầy trưởng thành di chuyển và tiếp tục sinh sản.
Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm tra vườn ngay khi cây bắt đầu nhú cơi đọt hoặc xuất hiện nụ hoa. Hiệu quả phòng trừ cao nhất khi xử lý lúc rầy còn nhỏ và mật số thấp.
IV. Giải pháp quản lý hiệu quả bằng sản phẩm chuyên dùng
Thuốc trừ sâu SINAPYRAM 80WG (CHESSRAM)
Thành phần hoạt chất
- Pymetrozine 60% w/w.
- Nitenpyram 20% w/w.
Công dụng nổi bật
- Gây tê liệt nhanh sau 2 – 4 giờ và tiêu diệt sâu hại.
- Cắt đứt nguồn sống, làm côn trùng ngừng chích hút nhanh chóng.
- Đặc trị hiệu quả rầy nâu, rầy xanh, rầy phấn trắng và nhiều nhóm côn trùng chích hút khác.
- Tác động tiếp xúc, vị độc và lưu dẫn thấm sâu mạnh.
- Diệt sạch trứng, nhộng và rầy trưởng thành.
Liều lượng khuyến cáo thực tế
- Pha 25g cho bình 25 lít nước.
- Hoặc sử dụng khoảng 400g cho 3 – 4 bình Drone/ha.
V. Khuyến cáo kỹ thuật khi sử dụng
Để việc ứng dụng sản phẩm quản lý rầy xanh trên sầu riêng phát huy tối đa hiệu quả và duy trì mật số rầy ở mức thấp trong suốt mùa vụ, bà con cần kết hợp đồng bộ giữa biện pháp canh tác, theo dõi đồng ruộng và sử dụng thuốc đúng thời điểm. Việc chỉ phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật thường không mang lại hiệu quả lâu dài, bởi rầy xanh có khả năng sinh sản nhanh và dễ tái phát khi điều kiện trong vườn thuận lợi:
- Tỉa cành tạo tán thông thoáng định kỳ.
- Hạn chế bón thừa đạm trong giai đoạn cây ra đọt.
- Thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá non và chùm bông.
- Phun thuốc ngay khi phát hiện rầy xuất hiện ở mật độ thấp.
- Kết hợp các biện pháp canh tác nhằm hạn chế điều kiện phát sinh của rầy.
Việc theo dõi vườn thường xuyên và ứng dụng sản phẩm quản lý rầy xanh trên sầu riêng đúng thời điểm không chỉ giúp giảm áp lực sâu hại mà còn góp phần bảo vệ bộ lá, tăng khả năng đậu trái và nâng cao hiệu quả kinh tế cho nhà vườn trong suốt mùa vụ.
Biên soạn: K.S Trần Thị Kim Ngân
Xem thêm: CẨM NANG “CHỒI TO – CÂY KHOẺ” CANH TÁC LÚA VỤ HÈ THU


